Ontruimingsalarm
- Controle
- Controle en onderhoud volgens het onderhoudsplan
- Wie
- Beheerder en onderhoudsbedrijf
- Houvast
- Bbl 6.33 en NEN 2654-2
- Home
- Ontruimingsalarm
- Slow whoop
Wat is een slow whoop? Het ontruimingssignaal, en wat u doet als u het hoort
Het is het enige geluid waar niemand over hoeft na te denken. Tenminste, als iedereen het al een keer bij een oefening heeft gehoord.
Nagekeken door Koen, adviseur
Bijgewerkt op
Wat is de slow whoop?
De slow whoop is het Nederlandse ontruimingssignaal: een toon die langzaam oploopt en steeds opnieuw begint. Hoort u hem, dan verlaat u het gebouw via de vluchtroute en gaat u naar de verzamelplaats. Het signaal komt van een ontruimingsalarminstallatie volgens NEN 2575. Die is volgens het Bbl verplicht waar ook een brandmeldinstallatie verplicht is (artikel 3.119 en 4.213).
De naam komt van het geluid. Wie hem één keer bij een oefening heeft gehoord, herkent hem daarna overal, en dat is ook de bedoeling. Een ontruimingssignaal werkt alleen als mensen niet hoeven na te denken over wat het betekent. Daarom klinkt het in een school hetzelfde als in een kantoor of een winkel.
Het signaal komt van de ontruimingsalarminstallatie, en die moet voldoen aan NEN 2575. Wij leggen die installaties aan, testen ze en meten of het signaal overal hard genoeg is.
Wat doet u als u de slow whoop hoort?
U stopt met wat u doet en verlaat het gebouw via de dichtstbijzijnde vluchtroute. Neem de trap en niet de lift, tenzij het ontruimingsplan van het gebouw iets anders zegt. Buiten gaat u naar de verzamelplaats, en daar blijft u tot de bedrijfshulpverlening of de brandweer zegt dat u terug mag.
Ga niet eerst kijken of het echt brandt, en haal niet nog even uw jas van een andere verdieping. Bij een oefening voelt dat overdreven. Bij een echte brand kost elke omweg tijd, en die tijd hebben de mensen achter u ook nodig.
Wat er precies van u wordt verwacht, staat in het ontruimingsplan. Daar staat ook wie de verdieping nakijkt en waar de verzamelplaats is, en op de ontruimingsplattegrond bij de trap ziet u de kortste weg naar buiten. En wie het signaal nog nooit heeft gehoord, hoort het liefst voor het eerst bij een ontruimingsoefening.
Slow whoop of gesproken woord?
Allebei kan, en het hangt af van het type installatie. NEN 2575 kent twee luidalarminstallaties. Type A is ontworpen voor gesproken berichten en laat een combinatie horen van de slow whoop en een stem. Type B werkt met signaalgevers die het signaal zelf opwekken, en die kunnen een slow whoop geven of gesproken woord.
| Type | Wat u hoort | Hoe het is opgebouwd |
|---|---|---|
| Luid alarm, type A | Slow whoop en gesproken woord samen | Een eigen centrale die het signaal maakt, met luidsprekers. Gekoppeld aan de brandmeldinstallatie. Voldoet aan NEN 2575-2 |
| Luid alarm, type B | Slow whoop of gesproken woord | Signaalgevers met een bedieningspaneel, vaak geïntegreerd in de brandmeldinstallatie. Voldoet aan NEN 2575-3 |
| Stil alarm, draadloos | Niets in het gebouw; een bericht bij een vaste groep mensen | Personenzoekinstallatie of telefoons. Voldoet aan NEN 2575-4 |
| Stil alarm, attentiepanelen | Een signaal op een paneel bij bijvoorbeeld de zusterpost | Panelen met licht en geluid, onderdeel van de brandmeldinstallatie. Voldoet aan NEN 2575-5 |
Voor type B geldt één regel die vaak wordt gemist. Binnen één alarmeringszone is maar één soort toegestaan: slow whoop of gesproken woord, niet door elkaar. En een type B met gesproken woord mag volgens het NIPV-handboek niet worden ingezet als gelijkwaardig aan een type A.
Welk type in uw gebouw hoort, volgt uit een keuzeschema in deel 1 van de norm. In één gebouw kunnen er meerdere voorkomen. Het handboek noemt een ziekenhuis: stil alarm op de afdelingen met bedden, luid alarm in de kantoren.
Wanneer is een stil alarm beter dan een luid alarm?
Als een luid signaal geen zin heeft of juist paniek geeft. Het handboek noemt een gebouw met een gezondheidszorgfunctie. Daar kunnen de mensen die in bed liggen niet zelf weg, en helpt het niemand als er een sirene afgaat. Dan is het verstandiger eerst een vaste groep te waarschuwen die de ontruiming op gang brengt.
Bij een stil alarm gaat de melding naar bijvoorbeeld de bedrijfshulpverleners of de verpleging. Dat gaat met een personenzoekinstallatie, met attentiepanelen of met telefoons. Gebruikt u daar draadloze telefoons of smartphones voor, dan moeten die aan alle eisen uit NEN 2575 voldoen. Een groepsbericht in een gewone app is geen stil alarm.
Een stil alarm legt veel op de schouders van wie het bericht krijgt. Of dat kan, is een vraag voor het ontruimingsplan. Staat er 's nachts één persoon op de afdeling, dan kan die niet tegelijk ontruimen, blussen en de brandweer opvangen.
Hoe hard moet de slow whoop klinken?
Altijd harder dan het geluid dat er al is. Het NIPV-handboek zegt het zo: het geluidsniveau moet zodanig gekozen worden dat het altijd boven het omgevingsgeluid ligt. In een gebouw waar mensen slapen moet het bovendien hard genoeg zijn om ze wakker te maken.
Dat maakt het aantal signaalgevers lastig te voorspellen. Het handboek erkent dat het soms proefondervindelijk moet: ophangen, meten, en bijplaatsen waar het niet genoeg is. Een dichte deur haalt er veel vanaf. Een werkplaats met draaiende machines vraagt meer dan een archief.
En het verandert. Na een verbouwing met akoestische panelen, tapijt of extra wanden klinkt hetzelfde alarm op dezelfde plek zachter. Daarom meten wij na een verbouwing opnieuw, en niet alleen bij de oplevering.
Voor mensen die het signaal niet horen, zijn er optische signaalgevers. Het handboek noemt ruimten met veel omgevingslawaai en gebouwen voor doven.
Is een ontruimingsalarm verplicht?
Een ontruimingsalarminstallatie is volgens het Bbl verplicht als in het gebouw ook een brandmeldinstallatie is vereist. De twee horen bij elkaar: de ene ziet de brand, de andere vertelt het aan de mensen. Zonder die plicht mag u er natuurlijk een aanleggen, maar dan is er geen juridische grondslag voor.
Hoe u de installatie daarna test en onderhoudt, staat op de pagina over de ontruimingsinstallatie testen.
Bij een oefening
- Hoort u het signaal op het toilet, met de deur dicht?
- En in de opslag, de kantine en de serverruimte?
- Herkent iedereen het als het ontruimingssignaal?
- Is het gesproken bericht te verstaan?
- Staat de uitkomst in het logboek?
Vragen die we vaak krijgen
Is de slow whoop hetzelfde als het brandalarm?
In het dagelijks gebruik wel. Technisch zijn het twee installaties: de brandmeldinstallatie ontdekt de brand, en de ontruimingsalarminstallatie laat de slow whoop horen.
Mag ik in één gang een slow whoop en in de volgende een gesproken bericht hebben?
Bij een type B-installatie mag binnen één alarmeringszone maar één soort signaal klinken. Liggen de gangen in verschillende zones, dan kan het, maar het is zelden handig.
Bestaat er een draadloos ontruimingsalarm?
Ja. Hoe dat werkt en waar het past, staat op de pagina over draadloos met Ajax.
Verder lezen
Ontruimingsinstallatie testenOnderhoud, logboek en certificaat
OntruimingsoefeningHet moment om te horen of het werkt
BHV verplichtWie er op het signaal moet reageren
Bronnen
- NIPV en Brandweer Nederland, Handboek Brandbeveiligingsinstallaties, 31 augustus 2025, hoofdstuk 2, paragrafen 2.1 tot en met 2.4
- NEN 2575, delen 1 tot en met 5, zoals aangehaald in het NIPV-handboek
- Besluit bouwwerken leefomgeving, artikelen 3.119 en 4.213 (wetten.overheid.nl, BWBR0041297, versie 1 juli 2026)
Vraag naar het slow whoop-signaal in uw gebouw
Wat ons helpt
- Het adres en het soort gebouw.
- Welke ontruimingsinstallatie er hangt, als u dat weet.
- Een foto van de centrale. Meesturen kan in het formulier.
Twijfelt u wat er in uw pand hangt, of wanneer het voor het laatst getest is? Bel, dan zoeken we het samen na.
In het adviesgesprek lopen we met u na wat er hangt en wat ontbreekt. Daarna volgt een offerte met plan van aanpak.
Stap 1 is een adviesgesprek
Vertel wat er in het pand hangt en wat u wilt weten. Een adviseur neemt contact met u op om het gesprek te plannen.
Plan een vrijblijvend adviesgesprekU krijgt een adviseur aan de lijn en geen keuzemenu.
Vaak het handigst als u een foto van een armatuur, een melder of een logboekpagina wilt meesturen.